Welstand Venlo Zuid

Welstandsniveau: bijzonder

Het beleid is gericht op behoud van de cultuurhistorische elementen en doorontwikkeling van het stedebouwkundig ensemble als identiteitsdrager van de wijk.

Gebiedskarakteristiek

De plek van Beatrixpark en speeltuin Hagerweike was oorspronkelijk een begraafplaats. Bij de ontwikkeling van de woonwijk Venlo-Centrum-Zuid is de begraafplaats herontwikkeld tot het groene hart van de wijk. Vele bomen, oude muren, een oude en nieuwe Joodse begraafplaats werden onderdeel van het park. Tevens zijn nieuwe elementen zoals een speeltuin en vijver geïntegreerd. Het wijkpark, de omringende appartementengebouwen en de school vormen samen het ‘groene hart’ van de wijk.

De begraafplaats buiten de muren werd gesticht in het begin van de negentiende eeuw, nadat de begraafplaats bij de Martinuskerk binnen de vesting werd gesloten. Aan weerszijden van de begraafplaats liggen de oude en nieuwe Joodse begraafplaats. De nieuwe Joodse begraafplaats van rond 1900 is met de entree gelegen aan de Ganzenstraat naast de voormalige begraafplaats van Venlo. Aan de andere, noordelijke zijde ligt de oude Joodse begraafplaats, wat een rijksmonument is. Oorspronkelijk lag de Ganzenstraat aan de buitenkant van Venlo, in een landschappelijk gebied met kassen. Inmiddels zijn de kerkhoven opgenomen in een cirkelvormig park en grotendeels getransformeerd tot recreatiegebied. Rondom het park zijn diverse appartementen gebouwen en een basisschool gesitueerd waardoor een eigentijds stedebouwkundig ensemble is ontstaan. De voormalige begraafplaats is een ommuurd terrein, met een centrale poort in het midden van de westelijke muur aan de Ganzenstraat. De bakstenen muren, in staand verband, zijn manshoog en aan drie zijden afgedekt met een speciale baksteen in eenvoudige art-nouveau motief. Hetzelfde motief is toegepast bij de dekstenen van de vierkante kolommen, waar de dubbele poort in hangt. De kolommen zijn hoger dan de muur en steken ten opzichte van de muur naar voren. De ijzeren poort heeft eveneens hetzelfde motief als de dekstenen.

Bronnen

• Monumentenregister gemeente Venlo
• Venlo-Zuid Algemene beschrijving (PDF)

Welstandsniveau: bijzonder

Het beleid is gericht op het respecteren van de uitgangspunten van het Wederopbouwplan in de verschijningsvorm van de openbare ruimte.

Gebiedskarakteristiek

De huidige ruimtelijke structuur is een combinatie van de oude structuur buiten de vesting én het wederopbouwplan (Brugplan). In het straatbeeld is dan ook een menging van bouwstijlen zichtbaar. Op plaatsen waar het Brugplan is uitgevoerd, is de bouwstijl van de wederopbouw nog goed zichtbaar in de openbare ruimte. Voor een uitgebreide beschrijving van het Brugplan wordt verwezen naar gebied Venlo-Centrum.

Bronnen

• Bestemmingsplan Venlo-Zuid
• Venlo-Zuid, algemene beschrijving (PDF)
• Architectuur en Stedenbouw 1940-1970 (PDF)
• Venlo Brugplan historische ruimtelijke analyse (PDF)

Welstandsniveau: regulier

Behoud en versterking van het beeld van structurerende straten in de wijk.

• Voor kleine veelvoorkomende bouwwerken in reguliere welstandsgebieden zijn sneltoetscriteria opgesteld.

Gebiedskarakteristiek

Gebiedskarakteristiek: Met de wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog ontstonden in fases een aantal woonbuurten in Venlo-Zuid. De hoofdstructuur van het Basisplan-zuid (assenkruis) was uitgangspunt voor met name het tracé van Emmastraat en Van Nijvenheimstraat-Zwanenstraat. Op het kruispunt van deze wegen was het wijkcentrum gepland conform de zogenaamde parochiewijk-gedachte. Bij de ontwikkeling van latere woonbuurten zoals Hagerhof-oost werden deze hoofdwegen verlengd. Met de plannen voor Venlo-Centrum-Zuid is deze hoofdstructuur versterkt en verbonden met een ringweg rondom de gehele wijk Venlo-Zuid. Tevens werd de structurerende betekenis van de Genbroekstraat vergroot door de koppeling aan de Langstraat. Het belang van deze wegen komt tot uitdrukking in een breed straatprofiel. De bebouwing langs deze wegen is in het oudere deel van Venlo-zuid stedelijk en bijzonder van architectuur (onder andere door huisvesting van wijkvoorzieningen). In de latere woonbuurten is sprake van een open bebouwingsstructuur en sobere woningbouw.

Bronnen

• Bestemmingsplan Venlo-Zuid
• Venlo-Zuid, algemene beschrijving (PDF)
• Architectuur en Stedenbouw 1940-1970 (PDF)

Welstandsniveau: bijzonder

Het beleid is gericht op instandhouding van het karakteristieke bebouwingsensemble van het voormalige klooster en doorontwikkelen van het representatieve beeld van de stadsinvalsweg.

Gebiedskarakteristiek

De omgeving Hulsterweg is een gebied tussen Venlo en Tegelen met van oudsher versterkte boerderijen zoals de Hulsterhof, de Wylrehof en de Hagerhof met daartussen een markant lanenstelsel. In 1903 werd hier een nieuwe begraafplaats voor Venlo aangelegd, nadat de begraafplaats aan de Ganzenstraat buiten gebruik was gesteld. In 1962 kregen de zusters van de Goddelijke Voorzienigheid de mogelijkheid om in Venlo-Zuid een nieuwe kweekschool te bouwen. Het perceel op de grens van Venlo en Tegelen was grotendeels in eigendom van het klooster. De nieuwe school en het klooster met internaat werden in 1963-1965 gebouwd naar ontwerp van de Maastrichtse architect Jean H.A. Huysmans (1913-1974) in de stijl van het naoorlogs modernisme. In het ontwerp hield Huysmans rekening met een mogelijke uitbreiding van het klooster met twee vleugels bij de hoofdentree aan de rechter voorzijde (nooit gerealiseerd). Na enkele fusies ging de kweekschool uiteindelijk verder onder de naam Fontys Hogeschool Venlo. Op de plaats van de gesloopte kweekschool werd in 1989 een nieuwe school gebouwd. Later verkochten de zusters ook het klooster annex internaat aan de hogeschool. De hogeschool paste het klooster annex internaat aan. De nieuwbouw en het voormalige internaat werden onderling verbonden door een luchtbrug.

Het vrijstaande gebouw bevindt zich in de groene bufferzone tussen Venlo-Zuid en Tegelen op geringe afstand van de Maas. De naam Wylderbeek verwijst naar de gelijknamige beek ter plaatse. Het pand is gesitueerd op een circa tien hectare groot perceel aan de oostzijde van de Tegelseweg en staat met de lange voorgevel evenwijdig hieraan. Aan de achterzijde grenst het perceel aan de begraafplaats. Aan de zuidzijde is in 1995 het Zuiderbrugtracé van de A73 aangelegd. De tuin rondom het gebouw bestaat in hoofdzaak uit gazons, bomen en een vijver. Aan de voor- en achterzijde van het gebouw zijn grote parkeerplaatsen aangelegd ten behoeve van de school. Inmiddels is de hogeschool de uitgegroeid tot Fontys International Campus Venlo met diverse studierichtingen waaronder economie, management en logistiek.

Bronnen

• Venlo-Zuid: algemene beschrijving (PDF)
• Architectuur en Stedenbouw 1940-1970 (PDF)

t

Welstandsniveau: bijzonder

Het beleid is gericht op versterking van het stadsbeeld van Venlo door een stedelijke uitstraling van rivierfront en de invalsroute via Tegelseweg en Prof. Gelissensingel.

Gebiedskarakteristiek

Een eerste belangrijke wijkoverstijgende ontwikkeling is de woonbuurt Hagerhof-West tussen de Tegelseweg en de nieuwe Prof. Gelissensingel (zeventiger/tachtiger jaren twintigste eeuw): met dit nieuwe rivierfront kreeg het stadsdeel Venlo meer uitstraling aan de Maas. Het stedelijk Maasfront werd nog langer door het nieuwe grootschalige gebouwencomplex ziekenhuis VieCurie dat in de jaren tachtig ontstond tussen Tegelseweg en Maas.

In de negentiger jaren begon de ontwikkeling van Maaswaard, onderdeel van de VINEX-locatie Venlo-Centrum-Zuid. Rond de Nedinsco werden diverse hoge woongebouwen en het nieuwe stadskantoor gerealiseerd. Het rivierfront kreeg daarmee een grootstedelijke uitstraling door hoogte en allure van de gebouwen. De hoogte van de bebouwing aan de Maas nam in de laatste decennia toe. Daardoor is de Maas in het centrumgebied steeds meer een binnenstedelijke ruimte geworden. In de architectuur van de diverse gebouwen is het tijdsbeeld afleesbaar.

Bronnen

• Algemene beschrijving Venlo-Zuid (PDF)
• Architectuur en stedenbouw 1940 - 1970 (PDF)
• Maaswaard Stedenbouwkundig ontwerp (PDF)

Welstandsniveau: regulier

Het welstandsbeleid is gericht op het in stand houden van de bestaande karakteristieke beeldkwaliteit.

• Voor kleine veelvoorkomende bouwwerken in reguliere welstandsgebieden zijn sneltoetscriteria opgesteld.

Gebiedskarakteristiek

Het Onze Lieve Vrouweplein sluit aan de zuidzijde aan op het kerkeiland rondom de Onze Lieve Vrouwe kerk in de wijk Venlo-Zuid. De buurt werd gebouwd in de jaren twintig en dertig, nadat de parochiewijk was gesticht. Om en nabij het Onze Lieve Vrouweplein bestaat de bebouwing uit aaneengeschakelde woningen, tot stand gekomen nagenoeg in één periode en in één fase. De toegepaste materialen zijn twee kleuren baksteen, keramische dakpannen en gestraalde betonelementen, in eenzelfde expressie. De bouwhoogte is nagenoeg overal twee lagen met een steile kap. Karakteristieke kenmerken zijn:

• Het rustige evenwicht in de gevelcompositie: balans tussen de horizontale lijnen van de vensterreeksen/gootlijsten en de verticale lijnen van de vensterassen.
• De ambachtelijke, overwegend eenvoudige baksteenarchitectuur met top- en lijstgevels en gesloten metselwerk waarin ramen en deuren als gaten zijn uitgespaard.
• De houten kozijnen en ramen hebben veelal een traditionele opzet en indeling (draai- en schuiframen met roeden).
• De generfde textuur en de verschillende tinten rood/bruin metselwerk, de wisselende metselverbanden en terugliggend voegwerk zorgen voor een levendig en ambachtelijk gevelbeeld.

Het Onze Lieve Vrouweplein en omgeving is cultuurhistorisch van belang vanwege de systematische aanpak van het stedenbouwkundig plan en de gaafheid en herkenbaarheid daarvan. De architectuur is van belang als voorbeeld van de ontwikkeling van de aaneengeschakelde stadswoning waarin architectonische expressie tot uitdrukking is gebracht. Verder is de architectuur van belang, materiaalgebruik, detaillering en stedenbouwkundige accenten in de vorm van bijzondere hoekoplossingen. Karakteristiek zijn bijzondere details met betrekking tot gootlijsten, ornamenten en vensterkozijnen met karakteristieke roedeverdelingen.

Bronnen

• Venlo-Zuid, algemene beschrijving (PDF)
• Architectuur en Stedenbouw 1940-1970 (PDF)
• Cultuurhistorische inventarisatiekaart (PDF)
• Stedenatlas Venlo (PDF)

Welstandsniveau: regulier

Het beleid is gericht op versterking van wijkranden waarbij het tijdsbeeld van het aangrenzend gebied herkenbaar blijft vanaf de ringweg om Venlo-Zuid.

• Voor kleine veelvoorkomende bouwwerken in reguliere welstandsgebieden zijn sneltoetscriteria opgesteld.

Gebiedskarakteristiek

De ringweg brengt de randen van de wijk prominent in beeld. De uitstraling en imago van de wijk wordt hier dan ook nadrukkelijk ervaren. De bebouwing en architectuur is erg onsamenhangend doordat de ringweg zicht geeft op een grote diversiteit van oudere (traditionele) en nieuwere (moderne) bebouwing. Ook is het beeld en karakter van het gebied buiten de ringweg en de wijk zeer verschillend: het beeld varieert van ‘industrieel’ rangeerterrein tot groene Maasoevers, sportvelden en buitengebied. Het is wenselijk om meer samenhang in het beeld te realiseren. Daarbij wordt ook gedoeld op een passend antwoord op het beeld buiten de wijkringweg. Tevens dient er aandacht te blijven voor behoud van de verschillende architectonische tijdsbeelden.

Bronnen

• Venlo-Zuid, algemene beschrijving (PDF)

Welstandsniveau: bijzonder

Het welstandsbeleid is gericht op het in stand houden en versterken van de bestaande karakteristieke beeldkwaliteit.

Gebiedskarakteristiek

Omstreeks 1836 werd de bestaande uitvalsweg vanuit Venlo naar het zuiden rechtgetrokken en ontstond de Roermondsestraat/Tegelseweg. Na het opheffen van de vestingstatus ontwikkelde zich lintbebouwing langs deze weg. De uitstraling van de Roermondsestraat/Tegelseweg tot aan de Walstraat is duidelijk anders van karakter dan de rest van de Tegelseweg. Door de brede middenberm en monumentaal stedelijke bebouwing straalt dit deel meer status uit. Opvallend is de ‘degradatie’ van de bebouwing aan de Tegelseweg richting Tegelen. De aanvankelijk in twee tot drie bouwlagen uitgevoerde woningen nemen in hoogte en mate van detaillering af tot een laag met kap, terwijl al deze bebouwing toch hoofdzakelijk van omstreeks 1900 is. De westelijke straatwand, waar de bebouwing van Venlo-Zuid aansluit, doorbreekt dit beeld. Door de aanleg van de ringweg om Venlo-Zuid heeft de Roermondsestraat/Tegelseweg haar verkeersfunctie grotendeels verloren. Ten zuiden van de Prof. Gelissensingel en Hagerhofweg ontbreekt (woon)bebouwing die direct aansluit op het wegtracé. Er liggen enkele grootstedelijke voorzieningen.

Haaks op de Tegelseweg is de Mariastraat aangelegd die een zichtlijn vormt op de toren van de in 1914 gebouwde Onze Lieve Vrouwekerk. Het was de eerste parochiekerk buiten het oude Venlose centrum. De kerk is onderdeel van een gaaf ensemble (parochiecentrum met bebouwing) uit de eerste helft van de twintigste eeuw. De woonblokken om de kerk hebben een besloten rationeel karakter met enkele tuindorp invloeden.

Bronnen

• Bestemmingsplan Venlo-Zuid
• Venlo-Zuid, algemene beschrijving (PDF)
• Architectuur en Stedenbouw 1940-1970 (PDF)
• Cultuurhistorische inventarisatiekaart (PDF)

Welstandsniveau: regulier

Het beleid is gericht op het versterken van de uitstraling van het wijkcentrumgebied.

• Voor kleine veelvoorkomende bouwwerken in reguliere welstandsgebieden zijn sneltoetscriteria opgesteld.

Gebiedskarakteristiek

Met de naoorlogse groei van de wijk in Venlo-Zuid werd de behoefte aan voorzieningen snel groter. Er werd een nieuw wijkcentrum gepland nabij de kruising van de structurerende hoofdwegen van de wijk, de Emmastraat en de Zwanenstraat-Van Nijvenheimstraat.

Langs deze assen ontstonden winkels en onderwijsvoorzieningen en een ontmoetingscentrum. Later werden zorg- en medische voorzieningen toegevoegd. Veel voorzieningen zijn ondergebracht in appartementencomplexen van meerdere bouwlagen die afsteken bij de rijtjeshuizen en twee onder één kap woningen in de rest van de wijk. De ruimtelijke opzet van het centrumgebied doorbreekt bovendien het blokvormige stratenpatroon dat in de oudere delen van de wijk als uitgangspunt voor de infrastructuur is genomen.

Bronnen

• Bestemmingsplan Venlo-Zuid
• Venlo-Zuid, algemene beschrijving (PDF)